Tình huống

Dịch vụ kdc-catalog nghe trên port 8070, mọi interface. Trên server, curl http://127.0.0.1:8070/ trả kết quả bình thường. Từ máy của bạn thì bị từ chối. Ticket cũ ghi "đã mở port 8070 trên firewall".

Nhiệm vụ: cho phép truy cập 8070/tcp từ bên ngoài, bền vững sau reload và reboot, không tắt firewall, và viết RCA.

Vì sao cần học

"Đã mở port rồi mà" là câu bạn sẽ nghe rất nhiều. Port có thể được mở ở zone không gắn với interface, chỉ ở runtime, hoặc bị một rule khác chặn. Phải đọc cấu hình đang áp dụng cho đúng interface, không phải cấu hình người khác kể lại.

Mục tiêu

• Phân biệt "dịch vụ không nghe" (kiểm tra trên server) với "bị chặn ở mạng" (kiểm tra từ ngoài).
• Tìm zone đang gắn với interface và đọc toàn bộ rule của zone đó.
• Hiểu thứ tự xử lý: rich rule reject/drop thắng port được mở.

Điều kiện tiên quyết

• Bài Firewall với firewalld: zone, service và port.

Tạo sự cố

Đọc kỹ script, lưu vào ~/break-firewall.sh trên VM, chạy sudo bash ~/break-firewall.sh.

#!/usr/bin/env bash
# KDC Break/Fix: firewall block. Chỉ chạy trên VM lab có /etc/kdc-lab.
set -euo pipefail
[[ $EUID -eq 0 ]] || { echo "Chạy bằng sudo." >&2; exit 1; }
grep -qs '^KDC-LAB' /etc/kdc-lab || { echo "Không thấy marker /etc/kdc-lab; script chỉ chạy trên máy lab." >&2; exit 1; }
firewall-cmd --state >/dev/null 2>&1 || { echo "firewalld chưa chạy; làm bài 'Firewall với firewalld' trước." >&2; exit 1; }
firewall-cmd --query-service=ssh >/dev/null || { echo "SSH chưa được phép trên firewall; dừng để tránh mất kết nối." >&2; exit 1; }
read -r -p "Script sẽ tạo kdc-catalog và thêm rule firewall sai. Tiếp tục? [y/N] " answer
[[ $answer == y ]] || exit 1

id -u kdc-catalog &>/dev/null || useradd --system --no-create-home --shell /usr/sbin/nologin kdc-catalog
install -d -m 755 /srv/kdc-catalog
echo '<h1>KDC-CATALOG</h1>' > /srv/kdc-catalog/index.html
cat > /etc/systemd/system/kdc-catalog.service <<'UNIT'
[Unit]
Description=KDC catalog

[Service]
User=kdc-catalog
ExecStart=/usr/bin/python3 -m http.server 8070 --directory /srv/kdc-catalog
Restart=on-failure

[Install]
WantedBy=multi-user.target
UNIT
systemctl daemon-reload
systemctl enable --now kdc-catalog.service

zone=$(firewall-cmd --get-default-zone)
firewall-cmd --permanent --zone=internal --add-port=8070/tcp
firewall-cmd --permanent --zone="$zone" --add-rich-rule='rule family="ipv4" port port="8070" protocol="tcp" reject'
firewall-cmd --reload
echo "Đã tạo sự cố. Từ máy của bạn: curl -m 5 http://<ip-của-vm>:8070/"

Bấm Kiểm tra kết quả một lần để thấy trạng thái xuất phát.

Điều tra

1. Symptom: từ máy của bạn, lỗi là Connection refused, No route to host hay timeout?
2. Scope: trên chính server, dịch vụ có trả lời không? Nó nghe trên địa chỉ nào?
3. Layer: interface nhận gói tin thuộc zone nào?
4. Evidence: toàn bộ rule của zone đó, ở runtime và permanent, là gì?
5. Fix: sửa đúng zone, bỏ rule chặn, áp dụng bền vững, kiểm tra lại từ máy của bạn.

Đọc các công cụ điều tra

--get-active-zones cho biết zone gắn với interface/source; --list-all --zone=internal xem một zone cụ thể, không phải mọi zone. --list-rich-rules in rule đầy đủ. --remove-rich-rule='<chuỗi>' yêu cầu chuỗi rule giống rule đã lưu; --remove-port=<port>/<protocol> bỏ rule port. --permanent và --reload có ý nghĩa đã học ở bài firewall. Các lệnh truy vấn chưa thay đổi rule.

Gợi ý (chỉ mở khi bế tắc)

• Mức 1, hướng nhìn: có hai vấn đề: port được mở nhầm chỗ, và một rule chủ động từ chối.
• Mức 2, công cụ: ss -ltnp 'sport = :8070', sudo firewall-cmd --get-active-zones, sudo firewall-cmd --list-all, sudo firewall-cmd --list-all --zone=internal, sudo firewall-cmd --list-rich-rules.
• Mức 3, một bước: --remove-rich-rule cần chuỗi rule giống hệt chuỗi trong --list-rich-rules. Copy nguyên văn và nhớ --permanent rồi --reload.

Viết RCA

Tạo ~/kdc-labs/rca/firewall.md:

# RCA: kdc-catalog không truy cập được từ bên ngoài

## Triệu chứng
## Evidence
## Nguyên nhân gốc
## Cách sửa
## Phòng tránh

Trong Evidence, ghi lại lỗi nhìn thấy từ máy của bạn trước và sau khi sửa. Connection refused ngay lập tức và timeout cho bạn biết điều gì khác nhau?

Tự kiểm tra (Verification)

Trên VM:

sudo firewall-cmd --list-all
sudo firewall-cmd --permanent --list-all

Từ máy của bạn: curl -s http://<ip-của-vm>:8070/ trả trang chứa KDC-CATALOG. Chọn server và bấm Kiểm tra kết quả.

Ghi chú production

• Kiểm tra kết nối từ phía client, không chỉ trên server. Rất nhiều sự cố được báo "đã sửa" chỉ vì curl localhost chạy được.
• Trên cloud còn có security group/firewall mạng; cần kiểm tra cả hai lớp (Module 09).
• Ghi lại lý do của mỗi rule firewall (Ansible, Module 07), để người sau biết rule nào còn cần và rule nào là rác.

Dọn dẹp

zone=$(sudo firewall-cmd --get-default-zone)
sudo firewall-cmd --permanent --zone="$zone" --remove-port=8070/tcp
sudo firewall-cmd --permanent --zone=internal --remove-port=8070/tcp
sudo firewall-cmd --permanent --zone="$zone" --remove-rich-rule='rule family="ipv4" port port="8070" protocol="tcp" reject'
sudo firewall-cmd --reload
sudo systemctl disable --now kdc-catalog.service
sudo rm -f /etc/systemd/system/kdc-catalog.service
sudo systemctl daemon-reload
sudo rm -rf /srv/kdc-catalog
sudo userdel kdc-catalog

Một vài lệnh --remove-* có thể báo NOT_ENABLED nếu bạn đã gỡ rule đó khi sửa; như vậy là bình thường.

Tài liệu chính thức

• firewalld — zones · firewalld.richlanguage(5)
• firewall-cmd(1)