Vì sao cần học

Dữ liệu ứng dụng không nên nằm chung ổ với hệ điều hành: đầy ổ dữ liệu sẽ không làm treo cả máy, và có thể mở rộng hay chuyển ổ riêng. LVM cho phép gộp nhiều ổ, mở rộng volume khi đang chạy và tạo snapshot. Cấu hình mount sai trong /etc/fstab còn là một trong những lý do phổ biến nhất khiến server không boot được.

Mục tiêu

• Nhận diện đúng partition dành cho LVM bằng lsblk và blkid.
• Tạo PV → VG → LV, định dạng XFS và mount.
• Viết dòng /etc/fstab an toàn, kiểm tra trước khi reboot.
• Mở rộng LV và filesystem khi đang chạy (stretch).

Điều kiện tiên quyết

• Bài Phân vùng ổ đĩa, filesystem và swap: partition /dev/vdb3 đã được đánh dấu lvm.
• Snapshot clean của VM. Bài này thao tác trên ổ đĩa; chọn nhầm ổ sẽ mất dữ liệu.

Mental model

partition     /dev/vdb3
   │ pvcreate
physical volume (PV)
   │ vgcreate kdcvg
volume group (VG)  kdcvg ── có thể gộp thêm PV khác
   │ lvcreate -n data
logical volume (LV)  /dev/kdcvg/data  =  /dev/mapper/kdcvg-data
   │ mkfs.xfs
filesystem  →  mount /mnt/kdc-data

mount chỉ có hiệu lực tới lần reboot. /etc/fstab là khai báo để systemd tự tạo mount unit khi boot. Mỗi dòng gồm: thiết bị, mountpoint, kiểu filesystem, tùy chọn, dump, thứ tự fsck.

Dùng tên ổn định. /dev/vdb có thể đổi thành /dev/vdc khi gắn thêm ổ. Trong fstab dùng UUID=... hoặc đường dẫn LVM /dev/mapper/kdcvg-data, vì cả hai không phụ thuộc thứ tự phát hiện ổ.

Thực hành (Guided Lab)

1. Xác định đúng partition

lsblk -o NAME,SIZE,TYPE,FSTYPE,MOUNTPOINTS

Partition kdc-lvm tạo ở bài trước chưa có FSTYPE, không mount ở đâu. Các lệnh dưới dùng /dev/vdb3; thay bằng tên của bạn (/dev/sdb3, /dev/nvme1n1p3...). Nếu bạn bỏ qua bài phân vùng, có thể dùng nguyên một ổ trống, ví dụ /dev/vdc.

2. PV, VG, LV

sudo dnf install -y lvm2
sudo pvcreate /dev/vdb3
sudo vgcreate kdcvg /dev/vdb3
sudo lvcreate -n data -L 512M kdcvg
sudo pvs; sudo vgs; sudo lvs

XFS cần tối thiểu khoảng 300 MB, nên LV dùng 512 MB.

3. Filesystem và mount thử

sudo mkfs.xfs /dev/kdcvg/data
sudo mkdir -p /mnt/kdc-data
sudo mount /dev/kdcvg/data /mnt/kdc-data
findmnt /mnt/kdc-data
echo "Dữ liệu nằm trên LV" | sudo tee /mnt/kdc-data/KDC-DATA

4. Mount bền vững

sudo umount /mnt/kdc-data
echo '/dev/mapper/kdcvg-data  /mnt/kdc-data  xfs  defaults  0 0' | sudo tee -a /etc/fstab
sudo systemctl daemon-reload
sudo findmnt --verify
sudo mount -a
findmnt /mnt/kdc-data

findmnt --verify báo lỗi cú pháp, thiết bị không tồn tại hoặc kiểu filesystem sai trước khi reboot. mount -a mount mọi dòng chưa được mount; nếu lệnh này lỗi thì reboot cũng sẽ lỗi.

5. Reboot

sudo systemctl reboot

Sau khi đăng nhập lại: findmnt /mnt/kdc-data và cat /mnt/kdc-data/KDC-DATA.

6. Mở rộng khi đang chạy (stretch, không chấm)

sudo lvextend -r -L +256M kdcvg/data
df -h /mnt/kdc-data

-r mở rộng luôn filesystem. XFS mở rộng được nhưng không thu nhỏ được.

Tự kiểm tra (Verification)

findmnt /mnt/kdc-data
grep kdc-data /etc/fstab
sudo lvs kdcvg

Chọn server và bấm Kiểm tra kết quả.

Lỗi thường gặp

• Server rơi vào emergency mode sau reboot: dòng fstab sai. Đăng nhập console, chạy mount -o remount,rw /, sửa fstab, rồi reboot. Đây là lý do luôn chạy findmnt --verify trước.
• Dùng /dev/vdb trong fstab cho ổ không dùng LVM: thứ tự ổ đổi thì mount nhầm ổ hoặc lỗi.
• Ghi file vào /mnt/kdc-data khi volume chưa mount: dữ liệu nằm trên ổ root, bị che đi khi mount. findmnt trước khi ghi.

Ghi chú production

• Với ổ không bắt buộc để boot (ổ backup, ổ USB), thêm tùy chọn nofail để máy vẫn boot khi thiếu ổ.
• Để chừa dung lượng trống trong VG cho snapshot và mở rộng khẩn cấp.
• Theo dõi dung lượng bằng monitoring (Module 17) thay vì chờ người dùng báo lỗi.

Ghi chú Ubuntu

Cài lvm2 bằng apt. Filesystem mặc định của Ubuntu là ext4; bài này vẫn dùng XFS (apt install xfsprogs) để khớp tiêu chí. Mở rộng ext4 cũng dùng lvextend -r.

Dọn dẹp

Cần tháo mount và bỏ dòng fstab của lab trước khi xóa volume; dữ liệu trên LV sẽ mất.

sudo umount /mnt/kdc-data
sudo sed -i '\|/mnt/kdc-data|d' /etc/fstab
sudo systemctl daemon-reload
sudo lvremove -y kdcvg/data && sudo vgremove kdcvg && sudo pvremove /dev/vdb3

Tài liệu chính thức

• RHEL 10 — Configuring and managing logical volumes
• lvm(8) · fstab(5) · findmnt(8)
• RHCSA EX200 exam objectives